Trudno uwierzyć, że istniał jeszcze w latach 80-tych XX w. Po pałacu pozostało dziś kilka starych drzew i zabudowania folwarczne
Przypuszcza się, że przed powstaniem pałacu w jego miejscu stał mały, charakterystyczny dla baroku, drewniany dworek z zabudowaniami gospodarczymi.
Majątek wielokrotnie zmieniał właścicieli. Był w rękach Schliffenów, Stolbergów, Borowitzów, Lehnów, Pfeilów, Buchwaldów, Goltzów i ponownie rodziny Stolberg-Wernigerode.
W znanej z pocztówek i zdjęć postaci pałac wybudowano najprawdopodobniej w 1852 r. Najsłynniejszym lokatorem Trzcińska Karl Baedeker (1801-1859), bratanek autora słynnych przewodników turystycznych. Od jego nazwiska te przewodniki do dziś określa się bedekerami. Pierwszy prawdziwy bedeker opisywał Ren i wydany został w roku 1828. Wydawnictwo Baedekera działa do dziś w Hamburgu i Stuttgarcie. Siostrą Karla Baedekera była Klara Stryowska, wdowa po zmarłym malarzu i dyrektorze Muzeum w Gdańsku, która po śmierci męża zamieszkała tu z bratem. Ojciec ich obojga, Gustaw, był bratem słynnego autora przewodników turystycznych. Jako architekt nadzorował m.in. budowę dworca kolejowego w Jeleniej Górze.
Wspomniany Karl Baedeker mieszkał wraz z siostrą jedynie jako lokator w Pałacu w Trzcińsku. Zamieszkał tu po powrocie z Chin, gdzie jako architekt wybudował wiele ważnych i znaczących obiektów, dorabiając się majątku.
W czasie I wojny światowej zmuszony był opuścić Chiny, stracił wszystko. Przebywając w Trzcińsku pasjonował się tutejszą przyrodą, fotografował, zachowały się jego widokówki, można je obejrzeć w Muzeum w Jeleniej Górze.
W roku 1938 zmarła jego siostra Klara Stryowska, która znalazła swoje miejsce spoczynku przy mężu w rodzinnym grobowcu w Gdańsku, a Karl Baedeker po II wojnie światowej wyjechał do Niemiec. Zmarł w wieku 94 lat w 1958 r. Właścicielami tego pałacu jak również właścicielami ziemskimi Janowic Wielkich Miedzianki przez ponad 100 lat, do 1945 roku, była rodzina Stolbergów.
Po II wojnie światowej pałac oraz zabudowania gospodarcze folwark należały do Spółdzielni Kółek Rolniczych, popadały w ruinę i ostatecznie pałac został rozebrany w latach 80-tych XX w. Pozostał jedynie starodrzew po parku przypałacowym oraz aleja lipowa prowadząca do punktu widokowego, a także część zabudowań folwarcznych, pełniących obecnie funkcję mieszkalną.
Opracowanie: Dorota Goetz
Palace and Manor Farm
It is hard to believe that it still existed in the 1980s. Today, only a few old
trees and farm buildings remain from the palace.
It is assumed that before the palace was built, a small, characteristic
Baroque-style wooden manor house with farm buildings stood in its place.
The estate changed hands many times. It was owned by the Schliffen,
Stolberg, Borowitz, Lehn, Pfeil, Buchwald, Goltz, and again the
Stolberg-Wernigerode families.
The palace, known from postcards and photos, was most likely built in
1852. The most famous resident of Trzcińsko was Karl Baedeker
(1801-1859), the nephew of the author of the famous travel guides. To this
day, these guides are referred to as „Baedekers.” The first true Baedeker
described the Rhine and was published in 1828. The Baedeker publishing
house still operates today in Hamburg and Stuttgart. Karl Baedeker’s sister
was Klara Stryowska, the widow of a deceased painter and director of the
Museum in Gdańsk, who moved here with her brother after her husband’s
death. Their father, Gustav, was the brother of the famous travel guide
author. As an architect, he supervised, among other things, the
construction of the railway station in Jelenia Góra.
The aforementioned Karl Baedeker lived with his sister only as a tenant in
the Palace in Trzcińsko. He settled here after returning from China, where
as an architect he built many important and significant structures,
amassing a fortune.
During World War I, he was forced to leave China and lost everything.
While staying in Trzcińsko, he was passionate about the local nature, took
photographs, and his postcards have been preserved and can be viewed at
the Museum in Jelenia Góra.
In 1938, his sister Klara Stryowska passed away and was laid to rest next
to her husband in the family tomb in Gdańsk, while Karl Baedeker moved
to Germany after World War II. He died at the age of 94 in 1958. The
owners of this palace, as well as the landowners of Janowice Wielkie and
Miedzianka for over 100 years until 1945, were the Stolberg family.
After World War II, the palace and farm buildings belonged to the
Agricultural Cooperative, fell into ruin, and the palace was eventually
demolished in the 1980s. Only the old trees from the palace park and the
linden alley leading to the viewpoint remain, as well as part of the farm
buildings, which now serve as residential spaces.
Compiled by: Dorota Goetz
Ze zbiorów Łukasza Dudziaka
Ze zbiorów Łukasza Dudziaka
Ze zbiorów Łukasza Dudziaka
Ze zbiorów Łukasza Dudziaka
fot. Dorota Goetz
fot. Dorota Goetz
Źródła:
- „Słownik geografii turystycznej Sudetów. Rudawy Janowickie”. Red. M. Staffa. Wyd. I-BIS. Wrocław 1998;
- www.rudawyjanowickie.pl