Pałac Komarno
Pałac w Komarnie. W jego miejscu prawdopodobnie już w XIII w. stał zamek, nie zachowała się jednak żadna pisemna wzmianka o nim.
Pierwszymi zapisanymi w dokumentach właścicielami Komarna byli przedstawiciele znanej rycerskiej rodziny von Zedlitz. To za ich rządów w XVI w. wzniesiono dwór obronny – czteroskrzydłową budowlę otoczoną fosą z niewielkim dziedzińcem i wieżą od strony południowej. By się do niego dostać trzeba było przejechać zwodzonym drewnianym mostem, zastąpionym później kamiennym.
Dzisiejszą formę budynek uzyskał w I poł. XIX w. Ówcześni właściciele – rodzina von Lösch (po otrzymaniu tytułu szlacheckiego nazwisko rodowe zmienione zostało na Loesh), dokonali przebudowy budynku. Budynki gospodarcze rozebrano i postawiono na nowo w pewnej odległości od pałacu. Zasypano fosę i rozebrano most. W ciągu kolejnych kilkudziesięciu lat obiekt otrzymał nowy dach nad dziedzińcem wewnętrznym, rozebrano dawną wieżę obronną, którą zastąpiła przybudówka mieszcząca jadalnię. W rękach rodziny Loesch pałac pozostawał aż do zakończenia II Wojny Światowej.
Ostatnim właścicielem był Ernst Henryk von Loesch, który zmarł w 1945 r. na dyfteryt w obozie dla uchodźców w Hoyerswerdzie. Natomiast ostatnim z rodu, urodzonym w Komarnie był jego syn, Achim vov Loesch, który przyszedł na świat w 1923 r.
Po wojnie pałac i zabudowania przypałacowe zajmował PGR, istniała tu także szkoła i dom dziecka. Obiektem interesowało się również stowarzyszenie osób niepełnosprawnych, które chciało tu otworzyć ośrodek szkoleniowo-rehabilitacyjny.
Jedną z osób zainteresowanych kupnem pałacu była również nasza wybitna himalaistka Wanda Rutkiewicz. Dziś obiekt jest własnością prywatną.
Ciekawostki:
- Achim von Loesch napisał w 2001 roku książkę o historii Komarna, której polski tytuł brzmi: „Kammerswaldau. Historia pewnej śląskiej wsi, jej zamku i jej dóbr rycerskich”.
- W 2011 r. w jednym z pałacowych pomieszczeń odkryto XVI-wieczne polichromie.
- Pałac otacza niewielki park, w którym rośnie mająca ponad 5 metrów obwodu lipa drobnolistna – jeden z pięciu pomników przyrody na obszarze gminy Janowice Wielkie.
Opracowanie: Alicja Kozak
Komarno Palace
The palace in Komarno. In its place, a castle likely stood as early as the
13th century, but no written mention of it has survived.
The first documented owners of Komarno were representatives of the
well-known knightly family von Zedlitz. It was during their rule in the
16th century that a defensive manor was built – a four-winged structure
surrounded by a moat with a small courtyard and a tower on the southern
side. To access it, one had to cross a drawbridge, which was later replaced
with a stone one.
The building acquired its current form in the first half of the 19th century.
The then-owners – the von Lösch family (after receiving a noble title, the
family name was changed to Loesh) – carried out a reconstruction of the
building. The farm buildings were demolished and rebuilt at a certain
distance from the palace. The moat was filled in, and the bridge was
dismantled. Over the next few decades, the building received a new roof
over the inner courtyard, the old defensive tower was demolished and
replaced with an annex housing a dining room. The palace remained in the
hands of the Loesch family until the end of World War II.
The last owner was Ernst Henryk von Loesch, who died in 1945 of
diphtheria in a refugee camp in Hoyerswerda. The last member of the
family born in Komarno was his son, Achim von Loesch, who was born in
1923.
After the war, the palace and its outbuildings were occupied by a State
Agricultural Farm (PGR), and there was also a school and an orphanage
here. The building was also of interest to an association for disabled
people, which wanted to open a training and rehabilitation center here.
One of the people interested in purchasing the palace was our outstanding
mountaineer Wanda Rutkiewicz. Today, the building is privately owned.
Fun facts:
Achim von Loesch wrote a book in 2001 about the history of Komarno,
whose Polish title is: „Kammerswaldau. Historia pewnej śląskiej wsi, jej
zamku i jej dóbr rycerskich” (Kammerswaldau. The History of a Certain
Silesian Village, Its Castle, and Its Knightly Estate).
In 2011, 16th-century polychromes were discovered in one of the palace
rooms.
The palace is surrounded by a small park, where a small-leaved lime tree
with a circumference of over 5 meters grows – one of the five natural
monuments in the Janowice Wielkie municipality.
Ze zbiorów Łukasza Dudziaka
Autor: InnaIna, Licencja: CC BY-SA 3.0
- Dolina zamków i ogrodów. Kotlina Jeleniogórska – wspólne dziedzictwo”. Praca zbiorowa. Jelenia Góra 2001
- https://vskschlesien.de/pl/projekty/dom-modlitwy-w-komarnie/
- http://poznajsudety.blog.pl/2015/06/04/palac-w-komarnie/?fbclid=IwAR39wnT6bfVEwokdMb80MtpSOLv9bKno72jb2y0NR2lgHkc9qDPp8rok_No
- https://jeleniagora.naszemiasto.pl/palac-w-komarnie-powoli-odkrywa-tajemnice/ar/c1-1103581
- http://bip.wroclaw.rdos.gov.pl/rejestr-form-ochrony-przyrody