Osada Kreuzewiese/Gniewczyce
Na południowo-wschodnim zboczu Małego Wołka, na łące – Hali Krzyżowej na wys. ok.700 m npm można odnaleźć ślady niewielkiej osady o pierwotnej nazwie Kreuzwiese (od ok. XVI w. do 1945 r.). Nazwa wywodzi się od stojącego przy drodze krzyża pokutnego z wyrytym narzędziem zbrodni – toporem. Był to tzw. krzyż pojednania, upamiętniający według ustnych przekazów śmierć młodego czeladnika – rzeźnika, któremu śmiertelne rany zadał w sprzeczce jego kolega po fachu. To monolityczna, prosta i surowa forma w kształcie krzyża, wykonana z miejscowego materiału. Krzyż mógł tam stać przed założeniem osady. W ostatnich kilkudziesięciu latach krzyż dwukrotnie zmieniał położenie, zniknął po wojnie, po odnalezieniu w 1972 r. został przemieszczony do Rędzinek, powyżej przełęczy Rędzińskiej, skąd go skradziono i już nie odnaleziono.
Osada Kreuzewiese była przysiółkiem wioski Waltersdorf (obecnie Mniszków), w starych pismach nazywana była także Neu-Waltersdorf – Nowy Mniszków. Zamieszkiwali ją drwale oraz kurzacy (węglarze), zajmujący się wypalaniem węgla drzewnego dla hut i pozyskiwaniem drewna dla kopalń. W czasach rozwijającego się w okolicy górnictwa i hutnictwa było duże zapotrzebowanie na ich pracę.
W okresie świetności osada liczyła kilkanaście domów. Po upadku górnictwa osada wegetowała, utrzymując się z pasterstwa i tkactwa chałupniczego. Do 1945 roku w Kreuzwiese było siedem domów. 
Najbardziej znanym budynkiem Kreuzwiese była gospoda „Kreuzschänke” położona przy drodze z Waltersdorf do Röhrsdorf  (obecnie Rędziny), w pobliżu krzyża pokutnego, około dwustu metrów za znajdującą się w górze po prawej stronie osadą.
Właścicielem gospody był Robert Pitterman. W 1909 roku przyjechał do pracy w lesie. Poznał swoją przyszłą żonę, Annę Bettermann z Rohnau, która pracowała jako kelnerka w restauracji. 22 marca 1914 roku pobrali się i  zakupili budynek, z którego stworzyli gospodę Kreuzschänke. Kiedy wybuchła I wojna światowa, Robert Pittermann został wcielony do wojska. Pod koniec wojny wrócił chory na malarię, na którą cierpiał przez wiele lat. 
Z kronik wiadomo, że gospoda cieszyła się popularnością zarówno wśród miejscowej ludności, jak i mieszkańców okolic. Właściciele dobrą kuchnią i napitkami oraz umiarkowanymi cenami wyrobili jej renomę. W gospodzie była duża jadalnia z wolną przestrzenią pośrodku do tańca, stołami i krzesłami dookoła oraz sceną dla zespołu i szafą grającą z płytami.
Przy gospodzie świętowano z różnych okazji. W czerwcu/lipcu, kiedy dojrzewały wiśnie, odbywało się Święto Wiśni. W październiku organizowano jarmark, a tydzień później bal jarmarkowy. W obchodach brało udział wielu mieszkańców i przedsiębiorców z okolicznych miejscowości. Dużym zainteresowaniem cieszyła się pieczona gęś z czerwoną kapustą i ziemniakami. Na początku roku odbywał się bal maskowy. Tańce odbywały się także podczas Wielkanocy i Zesłania Ducha Świętego. 
Gospoda była często fotografowana, znalazła się na pocztówkach. Najwięcej zdjęć i pocztówek zachowało się z pierwszych czterdziestu lat XX w. Funkcjonowała ona do końca II wojny światowej, potem stopniowo  popadała w ruinę.
Po II wojnie światowej osada Kreuzewiese zyskała polską nazwę Gniewczyce, wywodzącą się prawdopodobnie od wsi Gniewczyce, która w dwudziestoleciu międzywojennym leżała w Polsce, w województwie poleskim, w powiecie drohickim, a obecnie znajduje się na terenie Białorusi. Przypuszczalnie mieszkańców tej właśnie wsi przesiedlono pod Wołek, w niezwykle trudne, surowe górskie warunki, nie dając im szans na godne życie. Część domów pozostała niezasiedlona, a pozostałe przymusowo zamieszkane przez przesiedleńców, dość szybko zostały opuszczone. Z czasem wszystkie popadły w ruinę lub zostały rozebrane. 
Właściciele gospody (rodzina Pittermanów), byli jednymi z ostatnich, którzy w czerwcu 1946 r. opuścili Gniewczyce i przenieśli się na teren Saksonii.
Obecnie coraz trudniej znaleźć ślady domostw, najlepszą porą na takie poszukiwania jest wczesna wiosna lub późna jesień, kiedy terenu nie zarasta bujna roślinność. Zachowanych jest jeszcze sporo niewielkich piwniczek.  Polanę na której znajdowała się osada przecina strumyk. Część łąki wiosną jest mocno podmokła – w kwietniu kwitnie tutaj śnieżyca. Najwięcej pozostało śladów po gospodzie.

Opracowanie: Krystyna Pisarska
Źródła:
1. Słownik Geografii Turystycznej Sudetów pod red. Marka Staffy, tom 5 Rudawy Janowickie , Wydawnictwo I-Bis, Wrocław 1998
2. https://fotoport.pl/kruzwiese-gniewczyce/ 
3. https://polska-org.pl/4008669,Mniszkow,Przysiolek_Gniewczyce_nie_istnieje.html
4. https://polska-org.pl/6954623,Mniszkow,Gospoda_Kreuzschanke_dawna.html