Badacze przypuszczają, że zabudowania w tym miejscu mogły istnieć już w 1311 roku i były własnością rodziny Baierów, rodu rycerskiego z Nadrenii. W najstarszej części ruin, od strony północno-wschodniej, piwnice zostały wzniesione z kamienia i spoinowane zaprawą charakterystyczną dla tego okresu. Posiadają kolebowe sklepienia. Wymiary piwnicy to 9,1 m x 4,3 m, a grubość jej murów wynosi około 2 m. Tak solidna konstrukcja mogła stanowić fundament dla wieży mieszkalnej, będącej jednym z charakterystycznych elementów średniowiecznej zabudowy szlacheckiej.

Pierwsza wzmianka o dworze pochodzi z 1375 roku. Właściciel ówczesnych dóbr w okolicach Janowic, Clericus Bolcze, ustanowił w nim dożywotnie uposażenie dla swojej żony: murowany dwór w Miedziance (z folwarkiem), prawa do posiadłości w Janowicach, Mniszkowie oraz Zamku Bolczów.

Od drugiej połowy XIV wieku Miedzianka i dworek zmieniały swoich właścicieli aż do XVI wieku. W 1512 roku Konrad von Hochberg sprzedał dobra Miedzianki Hansowi Diepoldowi von Burghaus, tytułującemu się „Panem na Miedziance”. Król Ludwik Jagiellończyk, w 1519 roku, nadał Burghausowi prawo do budowy i przebudowy miasta. Prawdopodobnie wtedy dwór zyskał nową formę i wystrój, przybierając cechy renesansowej architektury. Jednym z nielicznych świadectw tej przebudowy jest odnalezione w gruzowisku nadproże portalu, które nosi cechy późnogotyckiej architektury, analogiczne do detali Zamku Zygmunta Starego w Piotrkowie Trybunalskim czy Zamku Królewskiego na Wawelu.

W drugiej połowie XVI wieku posiadłość często zmieniała właścicieli. Wśród nich byli: Alex Holzschau, sekretarz stanu króla polskiego Justus Ludwig Decjusz, kupcy jeleniogórscy – Hans i Franz Hellmann, oraz rodzina Schaffgotsch. W 1598 roku majątek zakupił Georg von Fürst, patrycjusz wrocławski, i przez ponad 100 lat Miedzianka pozostawała w rękach tej rodziny.

W latach 1816–1818 graf Joseph von Matuschka przeprowadził modernizację obiektu, który przybrał nowy wygląd, znany nam z pocztówek z początku XX wieku. U schyłku lat 30. XIX wieku Matuschka sprzedał dworek grafom zu Stolberg-Wernigerode – Wilhelmowi i Konstantynowi. Nowi właściciele umieścili w nim urząd podatkowy, a pozostałe pomieszczenia były wynajmowane. Majątek pozostał w rękach rodziny zu Stolberg-Wernigerode aż do 1945 roku.

Po 1945 roku w dworku ulokowano siedzibę dyrekcji kopalni miedzi oraz robotniczą stołówkę. W 1948 roku budynek zajęli żołnierze radzieccy (w Miedziance do 1954 roku wydobywano rudy uranu). Po likwidacji kopalni, dworek przejęła Państwowa Straż Pożarna. Przez kilka sezonów organizowano w nim kolonie dla dzieci i młodzieży. Pod koniec lat 50. XX wieku ośrodek został zlikwidowany. W istniejącym jeszcze fragmencie budynku zamieszkało kilka rodzin, ale były one zmuszone z czasem wyprowadzić się, z powodu szkód górniczych. W opuszczonym budynku wybuchł pożar, a w połowie lat 70. XX wieku resztki dworku zrównano z ziemią.

W parku rosły ogromne drzewa liściaste i iglaste, wśród nich potężny modrzew, który na wysokości 3 m rozdzielał się na trzy pnie. Był to chroniony zabytek przyrody.

Po dworku pozostały jedynie słupy bramy wjazdowej, część piwnic oraz zakratowane źródełko. Zachował się również renesansowy portal oraz XVI-wieczne pęknięte nadproże, które zostało przeniesione do Wieży Książęcej w Siedlęcinie.

Opracowanie: Joanna Faber, Dorota Goetz

Źródła:

1. Kapałczyński W., Napierała P. Zamki, pałace i dwory Kotliny Jeleniogórskiej. Fundacja Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej. Wrocław 2005.
2. Red. M. Staffa. Słownik geografii turystycznej Sudetów. Rudawy Janowickie. Wyd. I-BIS. Wrocław 1998
3. Red. O. Czerner, A. Herzig. Dolina Zamków i Ogrodów. Kotlina Jeleniogórska – wspólne dziedzictwo. Muzeum Okręgowe w Jeleniej Górze. Berlin i Jelenia Góra 2003
4. Ciołek M. „Romantyczna rezydencja w Wojanowie i jej twórcy: Fryderyk A. Stueler i Peter J. Lenne”.
5. Marcin Makuch, Tomasz Stolarczyk. Miedzianka. 700 lat dziejów górniczego miasta. Legnica 2013
6. http://www.dziedzictwo.pl
7. https://www.palaceslaska.pl/index.php/indeks-alfabetyczny/m/2409-miedzianka
8. https://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/11351/Miedzianka/

Materiały archiwalne:

1. Ze zbiorów Pawła Nowaka
2. Marcin Makuch, Tomasz Stolarczyk. Miedzianka 700 lat dziejów górniczego miasta., Legnica 2013
3. Ze zbiorów Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego „Faktor”